EPHOD.

Ephod u Hebrajczyków była to część ubioru kapłańskiego. „Składał się, mówi Vigouroux, z dwóch części, z których jedna okrywała piersi, druga zaś tył tułowiu. Obiedwie części były u góry połączone ze sobą dwoma onyksami, na każdym zaś z tych kamieni było wyryte po sześć imion dwunastu pokoleń Izraela. U dołu zaś ephod był związany przepaską tkaną ze złota, purpury i lnu.“ Na ephod nakładał Arcykapłan pektorał, zawierający wewnątrz dwa obrobione kamyki Urim i Thumim, których używał dla zasięgania rady Najwyższego; okoliczność ta nadała ephodowi wielki rozgłos, a w Biblii widzimy ephod noszony przez zwykłych kapłanów (I Król, XIV, 3, 28) — przez Dawida (II Król, VI, 14) i t. d. Wszelako zachodziła między jednym a drugim ta różnica, że ephod arcykapłana był drogocenny, kapłanów zaś i innych osób lniany. Niektórzy egzegeci sądzili, że ephod Gedeona (patrz ten wyraz) nie był ubraniem, lecz posążkiem. Pomimo więc, że przeciw takiemu przypuszczeniu świadczą wszystkie miejsca Pisma św., w których jest mowa o ephodzie1, racyonaliści pochwycili tę opinię i zastosowali ją do ephodu w następujący sposób: dla nich Biblia we wszystkich miejscach, gdzie jest mowa o ephodzie, ma na względzie statuę, nie zaś część ubrania; stąd wynika, że sławne zasięganie rady Pana przez ephod, jest poprostu żądaniem wyroczni od jakiegoś bałwana podług obrządków pogańskich. O tem zasięganiu rady od Jehowy mówimy na innem miejscu (ob. Wróżbiarstwo). Co zaś do sposobu, w jaki się to odbywało, nie wystarcza gołosłownie przypisywać Izraelitom bałwochwalczego postępowania, nie wystarcza powtarzać za Vernesem: „kapłan zapytywał ephod czyli statuę Boga w sposób dla nas nieznany,” — lecz należy dowieść, że ephod w rzeczywistości był statuą, a nie szatą, czego właśnie racyonaliści uczynić nie zdołają. Owszem, przeciwnie, Ephod szczegółowo jest opisany w Księdze Wyjścia (XXVIII) i zaliczony do szat kapłańskich. Co zaś do innych miejsc Biblii, w których jest mowa o radzeniu się Boga przez ephod (I Król. XIV, XXI, XXII i t. d.), to takowe lepiej zrozumieć się dają, gdy ephod przyjmiemy za ubiór, aniżeli gdy go przyjmiemy za statuę, i w tem właśnie miejscu, do którego nas Vernes odsyła (I Król. XXII, 18), czytamy, że Saul pozabijał kapłanów za to, że się radzili Boga o losie Dawida, przyczem kapłani ci byli vestiti ephod lineo, ubrani w ephod lniany. A zatem ephod był szatą a nie posążkiem, racyonaliści zaś powinni zaniechać szukania w tym przedmiocie dowodów na korzyść swej hypotezy: mniemanego pierwotnego bałwochwalstwa Żydów.

Patrz: Vigouroux. „Bible et découvertes” t. III. „Gedeon;” „Manuel bibl.” t. I n. 385. — Trochon. „Introd. génér.” t. II, str. 606. — Calmet. „Commentarius in Exodum” na rozdz. XXV, XXVIII i XXIX. — „Encyklop. Kośc.” X. Nowodw. t. IV. — Zarzuty Vernesa w Revue de l'hist. de religions, Stycz. 1882.

Footnotes

  1. W księdze Sędziów VIII, 27 powiedziano, że Gedeon uczynił sobie ephod, i że „po nim cudzołożyli Izraelici,” co tem się tłómaczy, że kapłani Baala zwykli naśladować obrządki Mojżeszowe, ubierali się w ephod (patrz Sędz., XVII, 5; Ezech. XVI, 16, 18), aby lud myślał, że są prawdziwymi kapłanami prawdziwemu Bogu składającymi ofiarę. De Sauley (Histoire de l'art. judaïque str. 88) widzi nadto na ephodzie uczynione wyobrażenie człowieka. ↩