METEMPSYCHOZA.

Wyrazem tym oznaczamy doktrynę, podług której dusza nasza na to tylko oddziela się od naszego ciała, aby na nowo rozpocząć nieskończony szereg istnień, podobnych do bytowania jestestw, żyjących na ziemi.

Błąd ten, wyznawany niegdyś przez religie starożytnego Egiptu i Indyi, wznowiony został między nami. Niejaki Jan Reynaud, chcąc do ludzkich przeznaczeń zastosować prawo nieskończonego udoskonalania się, wykłada zasadę metempsychozy w książce, której tytuł Ciel et Terre, a którą w r. 1857 potępił synod w Perigueux. „Podług tej książki, powiada Ravaisson (La Philosophie en France au XIX siecle) ziemia jest tylko jednem z nieskończonej ilości istnień, jakie musimy kolejno przebiegać. Gdy tu żyjemy, jużeśmy przedtem istnieli, i jeszcze istnieć będziemy, a zawsze coraz doskonalsi w rozmaitych nieskończonej ilości światach, jakie zaludniają przestworza. Nie w jednej chwili przejdziemy ze stanu cielesnego do stanu duchowego; niemasz wcale duchów czystych, wszelkiego ciała pozbawionych. Nieśmiertelność polega na nieskończonym postępie od jednego istnienia do innych istnień, w gruncie rzeczy do siebie podobnych; w których się dusza Coraz więcej i więcej oczyszcza. Jeśli mamy użyć stylu teologicznego, to niemasz nieba, niemasz piekła, sam tylko istnieje wieczny, nieustanny czyściec.”

Doktrynę tę przyjęli niektórzy współcześni nam pisarze na Zachodzie, a w szczególności wyznają jej zasady spirytyści. (Ob. art. Spirytyzm). Przeczą oni, aby istnieli szatani i aniołowie, jak to naucza teologia katolicka; powiadają natomiast, że wszystkie duchy mają tę samą co nasze dusze naturę, że one się oczyszczają i udoskonalają, przechodząc przez szereg kolejnych istnień cielesnych. Tylko, przypuszczają zwolennicy tej doktryny, że te wcielenia kończą się dla każdego ducha, skoro ten już doszedł do doskonałości; odtąd ma on już być i nadal zostawać duchem czystym. W ten sposób wykłada swą spirytystyczną naukę Allan Kardec w książce swej Livre des Esprits.

Teorya ta nietylko sprzeciwia się nauce chrześcijańskiej, ale nadto nie zgadza się z zasadami rozumu ludzkiego o życiu przyszłem. To właśnie wyjaśniamy w art. Duchowość duszy, Nieśmiertelność duszy.

(J. M. A. Vacant).