O projekcie

Laudetur Iesus Christus!

Oddajemy do rąk Czytelników cyfrową wersję „Słownika apologetycznego wiary katolickiej”, opracowanego podług dra Jana Jaugey'a i wydanego staraniem ks. Władysława Szcześniaka oraz grona współpracowników. Trzy tomy ukazały się w Warszawie, w drukarni Stanisława Niemiery: tom I w 1894, tom II w 1895, tom III w 1899 roku.

Źródłem treści są skany udostępnione w serwisie polona.pl.

Struktura i typografia oryginalnego słownika są złożone. Tak jak pod koniec XIX wieku były wyzwaniem dla zecerów, tak teraz były wyzwaniem dla cyfrowej konwersji. Wystarczy wymienić mnogość cytatów pisanych alfabetami niełacińskimi albo wielostopniową strukturę niektórych haseł, do tego niejednorodną pomiędzy hasłami.

Konwersję wykonano za pomocą modeli LLM (tj. dużych modeli językowych). Chcieliśmy przy tym zachować oryginalną pisownię, archaiczną polszczyznę i możliwą wierność oryginałowi. Od zasady wierności oryginałowi zastosowaliśmy jednak szereg wyjątków, z których najważniejsze to:

1. Ewidentne błędy druku (literówki zecerskie, przekręcone nazwiska i tytuły) poprawiliśmy. Uwzględniliśmy też erratę wydrukowaną w samym słowniku.
2. Numerację nagłówków ujednoliciliśmy tam, gdzie druk miesza numerację rzymską, arabską i literową. Dodaliśmy numerację nagłówków tam, gdzie jej brakowało. Myślnik, którym druk oddzielał numer sekcji od jej tytułu, pomijamy.
3. Podpisy pod hasłami mają jednolity układ: autor i tłumacz w osobnych wierszach po treści hasła; nawiasy przy podpisie autora zostają jak w druku.
4. Wyrazy francuskie podajemy z akcentami, które druk gubi nierówno; tytuły niemieckie, angielskie i łacińskie zostają jak w druku.
5. Transliterację sanskrytu i awestyjskiego ujednoliciliśmy: samogłoski długie oznacza daszek („Purâna”, „mâyâ”); druk używa tu raz daszka, raz akutu, raz makronu.
6. Cytaty greckie i hebrajskie zachowujemy w oryginalnym alfabecie, z akcentami, przydechami i punktacją samogłoskową jak w druku; nie transliterujemy ich.

Hasła odsyłają do siebie nawzajem tak jak w oryginale; odsyłacz do artykułu zapowiedzianego, lecz niewydrukowanego, pozostaje zwykłym tekstem.

Mimo staranności przy konwersji i weryfikacji cyfrowa wersja słownika w dalszym ciągu może zawierać błędy. Będziemy wdzięczni za przesłanie zauważonych błędów i sugestii na adres redakcja@apologetyczny.pl. Przed wysłaniem prosimy jednak o porównanie treści z oryginałem: może się zdarzyć, że domniemany błąd jest na przykład archaiczną formą wyrazu. Błędy mogą być dwojakiego rodzaju: błędy konwersji albo błędy w oryginale. W czasie lektury należy mieć to na uwadze.

Piotr Kowalczewski